Θέμα ΙΣΤΟΡΙΑ ΔΙΚΑΙΟΥ κατατακτήριων εξετάσεων Νομικής Θεσσαλονίκης 2025-2026

 

Ιστορία Δικαίου σήμερα στη Νομική Θεσσαλονίκης:

• Πραξικόπημα Κύλωνα και μεταρρυθμίσεις Δράκοντα (ακλήρωτο)
• Η γραφή των παρανόμων (ακλήρωτο)
• Πεδία δράσης Συγκλήτου κατά την περίοδο της Respublica (κληρωθέν)

Καλή συνέχεια και καλή επιτυχία στα επόμενα δύο μαθήματα!!!

Παιδιά, δεν έχω το θέμα του μαθήματος "Στοιχεία Αστικού Δικαίου και Πολιτικής Δικονομίας" από Νομική Κομοτηνής και δεν έχω καμία ενημέρωση τι έπεσε σήμερα συνταγματικό δίκαιο στο Πάντειο Πανεπιστήμιο (ξέρω μόνο ότι δίνουν πολύ λίγα άτομα).

Συνοπτική ενδεικτική απάντηση:

Κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Δημοκρατίας (509–27 π.Χ.), η Σύγκλητος αποτέλεσε το σταθερότερο και ισχυρότερο πολιτικό όργανο του ρωμαϊκού κράτους, παρά το γεγονός ότι τυπικά δεν νομοθετούσε. Η εξουσία της βασιζόταν στο auctoritas senatus, δηλαδή στο κύρος και την πολιτική βαρύτητα της γνώμης των μελών της, τα οποία προέρχονταν κυρίως από την αριστοκρατία. Ενώ οι νόμοι ψηφίζονταν από τις λαϊκές συνελεύσεις, η Σύγκλητος διαμόρφωνε στην πράξη τις σημαντικότερες αποφάσεις του κράτους και καθοδηγούσε την πολιτική ζωή της Ρώμης.

Πρώτο και κεντρικό πεδίο δράσης της ήταν η εξωτερική πολιτική και η διπλωματία. Η Σύγκλητος αποφάσιζε για τη σύναψη συμμαχιών, τη διαχείριση σχέσεων με άλλα κράτη, την αποστολή πρεσβειών και την τύχη των κατακτημένων λαών. Καθόριζε τους όρους των ειρηνευτικών συμφωνιών και είχε αποφασιστικό ρόλο στην κήρυξη πολέμου και στη στρατηγική διεξαγωγής του.

Εξίσου σημαντικό ήταν το πεδίο της στρατιωτικής διοίκησης. Η Σύγκλητος καθόριζε τον αριθμό των λεγεώνων, ενέκρινε τις εκστρατείες, αποφάσιζε για τον εφοδιασμό, τη χρηματοδότηση και την επιστράτευση. Έλεγχε δε αυστηρά τους στρατηγούς (praetores, consules) κατά τη διάρκεια και μετά το πέρας των στρατιωτικών επιχειρήσεων, με διαδικασίες όπως ο απολογισμός (provinciae attribuendae).

Παράλληλα, η Σύγκλητος είχε νευραλγικό ρόλο στη διοίκηση των επαρχιών. Αποφάσιζε ποιοι θα κυβερνούσαν τις ρωμαϊκές επαρχίες, καθόριζε τους κανόνες φορολογίας και επέβλεπε την ορθή διαχείριση από τους τοπικούς άρχοντες. Η επιρροή της ήταν καθοριστική στην οργάνωση της αυτοκρατορικής εξάπλωσης της Ρώμης.

Σημαντική ήταν και η δράση της στα δημοσιονομικά ζητήματα. Η Σύγκλητος είχε τον έλεγχο των δημόσιων οικονομικών, καθόριζε τους φόρους, ενέκρινε δαπάνες, διαχειριζόταν τα δημόσια ταμεία και αποφάσιζε για έργα υποδομής, όπως δρόμους, ναούς και υδραγωγεία.

Αν και η σύγκλητος δεν θέσπιζε νόμους, είχε σημαντικό ρόλο στη νομοθετική διαδικασία. Οι νόμοι προέρχονταν από τις λαϊκές συνελεύσεις, αλλά ο προσανατολισμός της νομοθεσίας καθοριζόταν από τις συζητήσεις και τα senatus consulta, δηλαδή τις γνωμοδοτήσεις της Συγκλήτου, οι οποίες είχαν μεγάλη πολιτική βαρύτητα και συχνά εφαρμόζονταν ως de facto νόμοι.

Τέλος, η Σύγκλητος είχε ισχυρή επιρροή στη θρησκευτική ζωή, καθώς ήλεγχε ζητήματα λατρείας και προστάτευε την εφαρμογή των παραδοσιακών θρησκευτικών πρακτικών. Λόγω της πεποίθησης ότι οι θεοί επηρέαζαν την τύχη της πόλης, η Σύγκλητος παρενέβαινε σε θρησκευτικές κρίσεις ή «κακοσημάδια» (prodigia), λαμβάνοντας αποφάσεις για εξαγνισμούς ή τελετουργίες.

Με όλα τα παραπάνω, η Σύγκλητος υπήρξε το κυρίαρχο κέντρο εξουσίας της Respublica. Παρά την επίσημη δημοκρατική μορφή του πολιτεύματος, στην πράξη η αριστοκρατία που τη συγκροτούσε καθόριζε την πολιτική, στρατιωτική και οικονομική πορεία της Ρώμης μέχρι την έλευση του ηγεμονικού συστήματος.