Τετάρτη, 17 Οκτωβρίου 2012

ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΑ ΘΕΜΑΤΑ ΝΟΜΙΚΗΣ ΑΘΗΝΩΝ ΑΣΤΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΟΥ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΡΧΕΣ



Εφαρμογές Αστικού Δικαίου



ΘΕΜΑΤΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1997
Ο Κ, κύριος παλαιού ζωγραφικού πίνακα, αναχωρώντας στο εξωτερικό για λόγους υγείας, αφήνει τον πίνακα για συντήρηση, λόγω πολλών φθορών του, στο εργαστήρι τέχνης του Ε. Ο Α, πελάτης του Ε, σε επίσκεψή του στο εργαστήρι ενθουσιάζεται από τον πίνακα και ζητεί να τον αγοράσει. Ο Ε εξηγεί ότι ο πίνακας δεν πωλείται, αλλά ο Α επιμένει προσφέροντας την υψηλή τιμή των 20 εκατ. δρχ. (από τα οποία το 20% η προμήθεια του Ε) και ο Ε κάμπτεται. Ε και Α συμφωνούν την πώληση και μεταβίβαση του πίνακα υπό την αίρεση της έγκρισης από τον Κ. Ο Ε επισπεύδει την συντήρηση του πίνακα, πιεζόμενος από τον Α, και ο Β, βοηθός-συντηρητής του Ε,στην βιαστική εργασία του προκαλεί ανεπανόρθωτες ζημιές σε ορισμένα σημεία του πίνακα. Ο Κ πεθαίνει στο εξωτερικό αδιάθετος, αφήνοντας ως μόνους κληρονόμους τη σύζυγό του Σ και τα ενήλικα τέκνα του Τ1 και Τ2. Οι Τ1 και Τ2 εγκρίνουν την πώληση για να εισπράξουν το αντίστοιχο ποσό του τιμήματος, ενώ η Σ διαφωνεί. Οι Ε και Α, πιστεύοντας ότι πληρώθηκε ο όρος της συμφωνίας τους, επειδή η πλειοψηφία των κληρονόμων συμφωνεί, εκπληρώνουν την σύμβαση. Ο Α θέλοντας να είναι κατά 100% κύριος του πίνακα (ώστε να μην διατρέχει και τον κίνδυνο της διανομής σε πλειστηριασμό) και πιστεύοντας ότι είναι, παραλαμβάνει τον πίνακα, μη προσέχοντας τις ζημιές που είχε προκαλέσει ο Β, και καταβάλλει στον Ε τα 20 εκατ. δρχ.
Ερωτάται:
1) Ποιος είναι ο κύριος του πίνακα;
2) Ποιος και κατά ποιο ποσοστό είναι ο δικαιούχος των 20 εκατ. δρχ.
3) Ποιος έχει, ποια δικαιώματα και κατά ποίου από την ζημία που, κατά την συντήρηση του πίνακα, προκάλεσε σε αυτόν ο Β;
4) Ποιες θα ήταν οι απαντήσεις στις παραπάνω ερωτήσεις στην περίπτωση όπου ο Κ είχε αποκληρώσει με τη διαθήκη του την Σ, γιατί στο διάστημα της ασθένειας του η Σ τον απατούσε (γεγονός που μνημόνευε στη διαθήκη του ο Κ);

ΘΕΜΑΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1997
Οι Α και Β είναι παντρεμένοι και έχουν ένα παιδί 6 ετών. Προκειμένου να αγοράσουν από κοινού ένα διαμέρισμα αντί 30 εκατ. δρχ. δανειοδοτούνται από την Τράπεζα Τ με δεκαετές έντοκο δάνειο 10 εκατ. δρχ. παραχωρώντας ταυτόχρονα υποθήκη στο διαμέρισμα. Τρία χρόνια μετά την αγορά του διαμερίσματος η Β, που έχει καταβάλλει από δικά της χρήματα όλες τις μέχρι τότε δόσεις του κοινού δανείου προς την Τρ, συλλαμβάνει τον Α μοιχευόμενο. Αισθάνεται προσβεβλημένη και φεύγει από το σπίτι.
Ερωτάται:
1) Τι αξιώσεις έχει η Β έναντι του Α για το ποσόν που κατέβαλε στην Τράπεζα Τρ;
2) Μπορεί η Β να μεταβιβάσει το ποσοστό της στο διαμέρισμα:
α) στον Χ, λόγω πωλήσεως;
β) στο ανήλικο τέκνο της; Αν ναι, πως;
γ) Χρειάζεται στις πιο πάνω περιπτώσεις συγκατάθεση της Τράπεζας; Ποιος ευθύνεται απέναντι στην Τράπεζα;
Υποθέσατε ότι η Β πεθαίνει μετά την αποχώρησή της από το σπίτι και πριν προβεί σε οποιανδήποτε ενέργεια από τις αναφερόμενες στα ερωτήματα 1 και 2 και ότι δημοσιεύεται έγκυρη ιδιόγραφη διαθήκη της με το εξής περιεχόμενο: «εν όψει των τελευταίων γεγονότων που οδήγησαν στην αποχώρησή μου από το σπίτι, αφήνω όλη την περιουσία μου στο παιδί μου.»
Ερωτάται:
3) α) Έχει ο Α κάποια δικαιώματα και αν ναι, πως μπορεί να τα ασκήσει;
β) Θα άλλαζε η νομική κατάσταση αν η Β είχε ασκήσει κατά του Α αγωγή διαζυγίου;

ΘΕΜATA ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1998

Σειρά Α’
Με σύμβαση που καταρτίσθηκε την 1.1.1994, η Τράπεζα Τ χορήγησε στον Ο το ποσό των 20.000.000δρχ. ως δάνειο, το οποίο θα έπρεπε να επιστραφεί με συμβατικό τόκο 19% στις 31.12.1997. Την επιστροφή του ποσού αυτού εγγυήθηκε προς την Τ ο Ε, φίλος του Ο, ως αυτοφειλέτης. Στις 10.1.1998 η Τ ζήτησε από τον Ο να της επιστρέψει αμέσως τα 20.000.000 δρχ. και τους οφειλόμενους τόκους. Ο Ο, όμως, ήταν σε αδυναμία να καταβάλει τα οφειλόμενα ποσά στην Τ. Εξ άλλου, ένα οικόπεδο αξίας 25.000.000 δρχ., κυριότητας του Ο κατά την σύναψη της σύμβασης δανείου αυτός το είχε στο μεταξύ πωλήσει και μεταβιβάσει στην αδελφή της συζύγου του, Α. Κατόπιν αυτών, η Τ αποφάσισε να στραφεί κατά του Ε για την εξόφληση του δανείου (κεφαλαίου και τόκων). Ο Ε όμως είχε πεθάνει καταλείποντας ως πλησιέστερους συγγενείς του την σύζυγό του Σ και το ανήλικο θετό τέκνο του Υ.

Ερωτάται:
1.Ποιοι είναι υπόχρεοι, λόγω της εγγυήσεως, για την εξόφληση του δανείου μετά τον θάνατο του Ε και κατά ποιο μέτρο;
2.Αν οι υπόχρεοι κατά το (1) ικανοποιήσουν την απαίτηση της Τ, μπορούν στην συνέχεια να στραφούν κατ’ άλλων προσώπων, ζητώντας την προς αυτούς πληρωμή των όσων κατέβαλαν;
3.Οι κατά το (1) υπόχρεοι θα μπορούσαν να προβάλουν ένσταση ακυρότητας α)όλης της σύμβασης εγγυήσεως;β) κάποιου όρου αυτής;
4.Υπήρχε άλλη επιλογή για την Τράπεζα Τ, εκτός από το να εναγάγει τον εγγυητή Ε (ή τους κληρονόμους του);
5.Προκειμένου να περιορίσει τις δυσμενείς επιπτώσεις από την αδυναμία του να εξοφλήσει το δάνειο προς την Τ, θα μπορούσε ο Ο να στραφεί κατά των γονέων του Γ και του αδελφού του Β ζητώντας την συμβολή τους στην οικονομική του αυτή αδυναμία;
ΘΕΜΑΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 1998

Σειρά Α’
Η εταιρία Ε ανέλαβε να εξοπλίσει το ξενοδοχειακό συγκρότημα της ανώνυμης εταιρίας Ξ με κλιματιστικές εγκαταστάσεις. Η μεταξύ των δύο εταιριών συμφωνία που υπογράφηκε την 1/2/1997 περιελάμβανε τους εξής όρους:

«1. Η Ε θα εγκαταστήσει και θέσει σε λειτουργία τα κλιματιστικά το αργότερο έως τις 20/2/1997. 2.Το συνολικό ποσό που οφείλει η Ξ στην Ε για τις κλιματιστικές εγκαταστάσεις είναι 70 εκατομμύρια δραχμές, τις οποίες θα καταβάλει η Ξ στην Ε ως εξής: α) 20 εκ. δρχ. με την υπογραφή της παρούσας συμφωνίας, β)25 εκ. δρχ. στις 20/2/1997 μετά την εγκατάσταση και δοκιμή της λειτουργίας των μηχανημάτων και γ)το υπόλοιπο ποσό των 25 εκ. δρχ. το αργότερο έως τις 20/4/1997. 3.Έως την αποπληρωμή του οφειλόμενου ποσού η Ε παρακρατεί την κυριότητα των κλιματιστικών σωμάτων».

Με την υπογραφή της συμφωνίας καταβλήθηκε το κατά τα ως άνω συμφωνηθέν ποσό των 20 εκ. δρχ. Την καταβολή του υπολοίπου υποσχέθηκε εγγράφως προσωπικά ο Π, πρόεδρος της Ξ και κύριος μέτοχος. Η Ε εγκατέστησε τα μηχανήματα εγκαίρως, τα οποία, ύστερα από σχετικό έλεγχο, διαπιστώθηκε ότι λειτουργούσαν κανονικά. Η Ε ζήτησε στις 20/2/1997 25 εκ. δρχ. από την Ξ κατά την συμφωνία. Η τελευταία επικαλούμενη οικονομικές δυσκολίες δεν προέβη στην καταβολή του ανωτέρω ποσού. Η Ε ζήτησε αμέσως τα χρήματα αυτά από τον Π ως εγγυητή, ο οποίος όμως ισχυρίσθηκε ότι, όταν υπέγραφε, νόμιζε ότι υπέγραφε μόνον ως εκπρόσωπος της Ξ. Με δεδομένο ότι στο ξενοδοχειακό συγκρότημα της Ξ είχε εγγραφεί υποθήκη υπέρ του δανειστή της Δ, ήδη πριν από την εγκατάσταση των κλιματιστικών.

Eρωτάται:
1.Ποια εμπράγματα δικαιώματα ή/και ποιες εμπράγματες (φυσικές) εξουσίες έχουν ενδεχομένως οι Ε, Ξ και Δ στα κλιματιστικά σώματα μετά την εγκατάστασή τους;

2.α)Τι δικαιώματα έχει η Ε και κατά ποιου για την ικανοποίηση της απαίτησής της για τη μη καταβληθείσα δόση (25 εκ. δρχ.) της 20/2/1997;β)Ευσταθεί ο αναφερόμενος στο ιστορικό ισχυρισμός του Π; Εάν όχι, έχει άλλο ισχυρισμό ο Π για να αποφύγει την πληρωμή των 25 εκ. δρχ.;
3.Ο Π πεθαίνει την 1/3/1997 και κληρονομείται από τον ανήλικο γιο του Γ. Η περιουσία του Π κατά τον θάνατό του ανέρχεται στο ποσό των 10 εκ. δρχ. Ο Γ έχει και προσωπική περιουσία 60 εκ. δρχ. Είναι δυνατή η ικανοποίησή της Ε με πλειστηριασμό των περιουσιακών στοιχείων του Γ;
ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 1999

Θέμα 1ο
Στον Π, έμπορο μεταχειρισμένων αυτοκινήτων, εμφανίστηκε ο Α, ο οποίος ενδιαφερόταν για την αγορά ενός μεταχειρισμένου αυτοκινήτου σε καλή κατάσταση. Ο Π έδειξε στον Α διάφορα αυτοκίνητα και αυτός διάλεξε τελικά ένα μάρκας BMW και αξίας 6.000.000 δρχ. Κατά τις διαπραγματεύσεις ο Π απέκρυψε από τον Α ότι, λόγω ατυχήματος (μετωπική σύγκρουση), ο άξονας και το κιβώτιο ταχυτήτων είχαν υποστεί βλάβη (πράγμα που εξωτερικά δεν φαινόταν) και ότι για τον λόγο αυτό η αξία του αυτοκινήτου ήταν μόνο 3.000.000 δρχ.

Λίγες ημέρες μετά την παραλαβή του αυτοκινήτου ο Α διαπίστωσε το ελάττωμα, γι' αυτό και ανακοίνωσε στον Π ότι λύει τη σύμβαση και θέλει να επιστρέψει το αυτοκίνητο και να πάρει πίσω τα χρήματά του. Ο Π αρνήθηκε να επιστρέψει το τίμημα και να παραλάβει το αυτοκίνητο επικαλούμενος όρο της γραπτής σύμβασης πώλησης, με τον οποίο αποκλείονται ρητώς αξιώσεις του αγοραστή για τυχόν ελαττώματα του πράγματος. Ερωτάται:
α) Είναι νόμω βάσιμη η αξίωση του Α κατά του Π;
β) Έχει άλλες αξιώσεις ο Α κατά του Π;


Θέμα 2o
Ο άγαμος και άτεκνος Α, κάτοικος Αθηνών, εγκατέστησε με δημόσια διαθήκη που συνέταξε τον Οκτώβριο 1993 ως μοναδική κληρονόμο του την αδελφή του Β, που ζούσε στη Θεσσαλονίκη. Μετά τον θάνατο του Α, που επήλθε τον Απρίλιο 1994, η Β αποδέχθηκε την κληρονομία, επέτυχε την έκδοση κληρονομητηρίου και εγκαταστάσθηκε στο σπίτι του αδελφού της. Η Β, θέλοντας να αντιμετωπίσει ορισμένα πιεστικά χρέη, εκποίησε τα εξής πράγματα από την κληρονομία του Α: α) Στον Γ ένα περσικό χαλί για 2 εκ. δρχ. β) Στον Δ για 3 εκ. δρχ. ένα πίνακα γνωστού ζωγράφου, ο οποίος (πίνακας) είχε κλαπεί από το σπίτι του Φ τα Χριστούγεννα του 1992 και στη συνέχεια είχε πωληθεί στον καλόπιστο Α. γ) Στον Ε για 500 χιλ. δρχ. έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή, για τον οποίον η Β νόμιζε ότι ανήκε στον αδελφό της, ενώ στην πραγματικότητα αυτός τον είχε χρησιδανεισθεί από τον φίλο του Χ για να μάθει τη χρήση του. δ) Στον Ζ για 150 εκ. δρχ. ένα οικόπεδο στην Εκάλη, που είχε αγοράσει ο Α το 1990 αντί 100 εκ. δρχ. από τον Ψ, ο οποίος ήταν ψυχοπαθής χωρίς αυτό να είναι όμως εξωτερικά εμφανές.
Τον Ιανουάριο 1995 ανακαλύφθηκε σε θυρίδα Τράπεζας ιδιόγραφη διαθήκη του Α, την οποία είχε συντάξει τον Ιανουάριο 1994 και με την οποία εγκαθιστούσε ως μοναδικό κληρονόμο σε όλη την κινητή και ακίνητη περιουσία του το κοινωφελές ίδρυμα Ι.
Ερωτάται: Ποιά η νομική κατάσταση ως προς την κληρονομική περιουσία που σώζεται ακόμη και ως προς τα πράγματα που πωλήθηκαν απο την Β;

ΘΕΜΑΤΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2000

ΚΛΙΜΑΚΙΟ Β΄
Ο Κ είναι παντρεμένος με την Σ και από τον γάμο τους έχουν αποκτήσει ένα τέκνο, τον Τ. Ο Κ είναι επίσης κύριος ενός διαμερίσματος, το οποίο έχει αγοράσει κατά τη διάρκεια του γάμου του και το οποίο έχει εκμισθώσει στον Μ ως κατοικία. Στη συνέχεια, ο Κ μεταβιβάζει την ψιλή κυριότητα του ακινήτου στον γιο του Τ λόγω γονικής παροχής και παρακρατεί ο ίδιος την επικαρπία του ακινήτου για όλη την διάρκεια της ζωής του. Μετά τη γονική παροχή προς τον Τ, δίπλα στο ακίνητο αυτό, εγκαθίσταται το συνεργείο βαφής αυτοκινήτων του Γ, με αποτέλεσμα να εκπέμπονται δυσάρεστες και επικίνδυνες αναθυμιάσεις οι παρενοχλούν σοβαρά τον Μ. Εξαιτίας μάλιστα των αναθυμιάσεων αυτών, παρουσιάσθηκαν προβλήματα στην υγεία του Μ, για την αντιμετώπιση των οποίων ο Μ υποβλήθηκε σε δαπάνες ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης ύψους 80.000 δρχ. Ο Μ προκάλεσε, όμως επίσης, από απροσεξία του, σημαντικές ζημίες στο μισθωμένο ακίνητο ύψους 300.000 δρχ.
Ερωτάται:
α) Έχει και ποιες επιπτώσεις για τη μίσθωση του ακινήτου η γονική παροχή προς τον Τ;
β) Έχουν και ποια δικαιώματα οι Κ, Τ, και Μ κατά του Γ ως προς την εκπομπή των αναθυμιάσεων;
γ) Έχει και ποια δικαιώματα ο Μ κατά των Γ και Κ λόγω της βλάβης της υγείας του;
δ) Έχουν και ποια δικαιώματα οι Κ και Τ κατά του Μ λόγω των ζημιών στο ακίνητο;
ε) Αν ο Κ, αντί της γονικής παροχής προς τον Τ, συντάξει διαθήκη με την οποία να αφήνει μετά τον θάνατό του στον Τ την κυριότητα του εκμισθωμένου ακινήτου, το οποίο αποτελεί το μοναδικό περιουσιακό του στοιχείο, καθώς και ότι αφήνει στη σύζυγό του Σ την επικαρπία του ακινήτου για όλη τη διάρκεια της ζωής της, ποια δικαιώματα και από ποιες αιτίες αποκτούν οι Τ και Σ στην περιουσία του Κ μετά τον θάνατό του;

ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2001

ΚΛΙΜΑΚΙΟ Α'
Κατά την τέλεση του γάμου μεταξύ Α και Β το έτος 1990, ούτε η Α ούτε η Β είχαν περιουσία. Οι Α και Β έζησαν μαζί μέχρι τον Ιανουάριο 1995, οπότε ο Α απεβίωσε. Πλησιέστερος συγγενής εξ αίματος του Α είναι ο αδελφός του Δ. την ημέρα του θανάτου του ο Α ήταν κύριος ενός ακινήτου αξίας 150εκ. δρχ. ενώ η σύζυγός του Β ήταν κυρία ενός οικοπέδου αξίας 30εκ. δρχ.
Στην διαθήκη του Α την οποία συνέταξε ο ίδιος τον Ιανουάριο του 1993 και η οποία δημοσιεύτηκε μετά το θάνατό του, ορίζεται ότι: «όλη μου η περιουσία μετά το θάνατό μου να περιέλθει στον αδελφό μου Δ ο οποίος δεν έχει ούτε περιουσία, ούτε εισοδήματα. Στη γυναίκα μου Β δεν αφήνω τίποτα , αφενός γιατί το 1992 αποπειράθηκε να με δολοφονήσει, αφετέρου διότι κερδίζει πολλά χρήματα από τη δουλειά της». (Να θεωρήσετε ότι τα αναφερόμενα περιστατικά οικονομική κατάσταση Δ και Β, απόπειρα δολοφονίας του Α από τη Β, αληθεύουν).
Ο Δ αποδέχεται την κληρονομιά και μεταγράφει την αποδοχή, τον Ιούνιο δε του 1999 πώλησε στο Γ το ακίνητο της κληρονομιάς.
Ερωτάται:
1.ποιος κληρονομεί τον Α και σε τι ποσοστό;
2.απέκτησε ο Γ κυριότητα στο ακίνητο; Διαφοροποιείται η απάντηση αν η πώληση έγινε μετά την επίδειξη κληρονομητηρίου; Μεταβάλλεται περαιτέρω η απάντηση αν υποτεθεί ότι ο Γ είναι άριστος φοιτητής του 4ου έτους της Νομικής και γνώστης των διατάξεων κληρονομικού δικαίου; Σε κάθε περίπτωση έχει δικαιώματα ο Γ έναντι του Δ και αν ναι ποια;
3.τι δικαιώματα έχει η Β έναντι του Γ και του Δ;
4.έστω ότι λίγο πριν το θάνατό του ο Α είχε υποθηκεύσει το ακίνητό του υπέρ της τράπεζας Τ, παρέχοντας ασφάλεια για δάνειο ύψους 10εκ. που είχε λάβει και το οποίο μέχρι το χρονικό σημείο του θανάτου δεν είχε αποπληρώσει. Έναντι τίνος έχει δικαίωμα να στραφεί η Τράπεζα για να ικανοποιηθεί;

ΚΛΙΜΑΚΙΟ Β'
Η Κ οφείλει στον Δ το ποσό των 10εκ. δρχ. καταβλητέο την 1.5.2000. Την ημέρα της καταβολής, επειδή η Κ αδυνατεί να καταβάλει το ποσό αυτό στον Δ, προσφέρεται ο πατέρας της Π να καταβάλει αυτός από δικά του χρήματα το ως άνω ποσό στον Δ. Ο Δ αρνείται να παραλάβει τα 10εκ. από τον Π, ισχυριζόμενος ότι οφειλέτης του είναι η Κ. Έτσι ο Π συνοδευόμενος από την Κ καταθέτει το ποσό στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων στο όνομα του Δ. Ο Π απεβίωσε την 1.10.2000 χωρίς διαθήκη. Πλησιέστεροι συγγενείς είναι ο γιος του Γ και η κόρη του Κ. Μοναδικό περιουσιακό στοιχείο της κληρονομιάς είναι ένα χωματουργικό μηχάνημα αξίας 90εκ. δρχ., του οποίου την χρήση είχε παραχωρήσει εν ζωή ο Π στον Γ. Έναν μήνα μετά τον θάνατο του Π, ο Χ κλέβει το χωματουργικό μηχάνημα, το οδηγεί σε άλλη πόλη και το πωλεί στον έμπορο αυτοκινήτων Ε. Από αυτόν το αγοράζει ο καλόπιστος ΚΤ στα χέρια του οποίου το αναγνωρίζει σήμερα ο Γ.
Ερωτάται:
1.Επήλθε απόσβεση της υποχρέωσης της Κ έναντι του Δ;
2.Ποια είναι τα δικαιώματα του Γ και της Κ στο χωματουργικό μηχάνημα, μετά τον θάνατο του Π;
3.Απέκτησε ο ΚΤ κυριότητα στο μηχάνημα;
4.Ανάλογα με την απάντηση στο προηγούμενο ερώτημα έχουν οι Γ και Κ αξιώσεις κατά του Χ, του Ε ή του ΚΤ;
5.Έστω ότι ο Π πέθανε εξ αιτίας ιατρικού λάθους, το οποίο, όμως, δεν ήταν ευχερές να αποδειχθεί. Έχουν οι κληρονόμοι του αξιώσεις κατά του υπευθύνου για το λάθος αυτό γιατρού; Σε ποιες νομικές βάσεις θα στηριχθεί η (ενδεχόμενη) αξίωση κατά του γιατρού αφού συνεκτιμηθεί και η νομική διάσταση του ιατρικού λάθους;

ΘΕΜΑΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2001
Ι. Την 1.1.2001 απεβίωσε στην Αθήνα ο Α. Στο γραφείο του βρέθηκε ιδιόγραφο σημείωμα του, υπογεγραμμένο από αυτόν αλλά χωρίς ημερομηνία. Το σημείωμα είχε το εξής περιεχόμενο: «Σήμερα που συμπληρώνω τα 50 μου χρόνια θέλω να ρυθμίσω τα μετά τον θάνατο μου. Ορίζω λοιπόν ότι αν τυχόν πεθάνω όσο τα παιδιά μου είναι ακόμη ανήλικα, η περιουσία μου θα περιέλθει ολόκληρη στη σύζυγο μου Σ. Η σύζυγος μου θα μπορεί να διαχειρίζεται την περιουσία κατά το δοκούν μέχρις ότου τα παιδιά ενηλικιωθούν, οπότε και θα τους παραδώσει την περιουσία». Κατά τον χρόνο του θανάτου του Α ζουν η σύζυγος του Σ και τα τέκνα του Γ, 12 ετών, και Δ, 8 ετών.

Ερωτάται:
1. Ισχύει το σημείωμα αυτό ως διαθήκη;
2. Υπό ποία ιδιότητα καλείται στην κληρονομιά έκαστος των τετιμημένων Σ, Γ και Δ.

II. Με την εκδοχή ότι στο τέλος του ανωτέρω σημειώματος υπήρχε και η ακόλουθη φράση: «θέλω επίσης για την περίπτωση του θανάτου μου να δηλώσω ότι ο Ε, τον οποίο γέννησε η Χ την 1.1.1998, είναι δικό μου παιδί».

Ερωτάται:
Αποκτά ο Ε δικαιώματα στην κληρονομιά του Α;

III. Κατά τον χρόνο του θανάτου του ο Α είχε στην περιουσία του τα εξής περιουσιακά στοιχεία: α. Καταθέσεις στην Τράπεζα Τ. β. Μετοχές της ανώνυμης εταιρίας Υ. γ. Ένα αυτοκίνητο που είχε αγοράσει ο Α, όσο ζούσε, από τον Φ με σύμφωνο επιφυλάξεως της κυριότητας και για την αποπληρωμή του τιμήματος του οποίου απέμενε μια δόση των 400.000 δρχ.

Ερωτάται:
Τι δικαιώματα ή και υποχρεώσεις αποκτούν οι κληρονόμοι του Α (όποιοι είναι αυτοί) ως προς τα ανωτέρω περιουσιακά στοιχεία;

ΙV. Εν ζωή ο Α είχε συνάψει με τον Ο, ο οποίος του όφειλε 2 εκατομμύρια δρχ., σύμβαση για την άφεση του χρέους αυτού, επειδή ο Α πίστευε ότι ο Ο ήταν εντελώς άπορος. Αυτό όμως δεν ανταποκρινόταν στην αλήθεια.

Ερωτάται:
Μπορούν τώρα οι κληρονόμοι του Α να ζητήσουν από τον Ο το ποσόν των 2 εκατομμυρίων δραχμών;

ΘΕΜΑΤΑ ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2002

Β΄ ΚΛΙΜΑΚΙΟ
Ο φρουτέμπορος Ε επιθυμεί να πάρει δάνειο 15.000 Ευρώ από το γνωστό στον κλάδο του χονδρέμπορο - ιδιώτη Δ, προκειμένου να επεκτείνει τις εμπορικές του δραστηριότητες. Ο Δ δέχεται να δανειοδοτήσει τον Ε, υπό την προϋπόθεση ότι ο τελευταίος θα εξασφαλίσει την απαίτηση του Δ από το δάνειο με εμπράγματη ασφάλεια και ειδικότερα με υποθήκη. Ο έμπορος Ε, επικαρπωτής ενός μεγάλου αγροκτήματος, δέχεται να εξασφαλίσει με εμπράγματη ασφάλεια τον Δ, εγγράφει υποθήκη για ποσό 20.000 Ευρώ (κεφάλαιο και τόκους) στη συμφωνημένη ως μεταβιβαστή επικαρπία του στο εν λόγω αγρόκτημα και μόλις προσκομίζει στον Δ τα σχετικά πιστοποιητικά εγγραφής της υποθήκης από το αρμόδιο υποθηκοφυλακείο, ο Δ του καταβάλει το ποσό του δανείου. Η επικαρπία όμως του Ε στο εν λόγω ακίνητο ήταν ήδη βεβαρημένη με προσημείωση υποθήκης για την εξασφάλιση απαίτησης, ύψους 7.000 Ευρώ, του Π, δανειστή επίσης του Ε, για την ικανοποίηση της οποίας είχε επιπλέον εγγυηθεί προς τον Π, ως αυτοφειλέτης, ο Φ. Ο Ε, μετά την καταβολή των πρώτων δόσεων του δανείου στον Δ, περιέχεται σε οικονομική δυσχέρεια και αδυνατεί πλέον να συνεχίσει την καταβολή των υπολοίπων δόσεων. Ο Δ καταγγέλλει τότε την σύμβαση του δανείου. (Κατά το χρόνο της καταγγελίας του δανείου η οφειλή του Ε προς τον Δ για κεφάλαιο και τόκους ανερχόταν σε 10.000 Ευρώ). Λίγο αργότερα ο Ε πεθαίνει και κληρονομείται από τα παιδιά του Α και Β που είναι οι μοναδικοί του κληρονόμοι.

Ερωτάται:
1)Είναι νόμιμη η υποθήκευση της επικαρπίας του Ε για την εξασφάλιση της απαίτησης του Δ από το δάνειο που θα έπαιρνε (και τελικά πήρε) ο Ε;
2)Εάν η επικαρπία του Ε δεν είχε συμφωνηθεί ως μεταβιβαστή, ποια θα ήταν η τύχη της υποθήκης μετά τον θάνατο του Ε (υπό την προϋπόθεση ότι η αποθήκευση της επικαρπίας ήταν νόμιμη);
3)Έχει δικαίωμα ο Δ να στραφεί κατά των Α και Β και εάν ναι, για ποιο ποσό εναντίον καθενός;
4)Σε ποιες ενέργειες θα μπορούσαν να προβούν οι Α και Β μετά το θάνατο του Ε, ώστε να προστατευθούν, εν όψει της οικονομικής κατάστασης, στην οποία βρισκόταν ο κληρονομούμενος κατά το χρόνο του θανάτου του;
5)Έχει δικαίωμα να στραφεί ο Π κατά του Φ, προτού στραφεί εναντίον των Α και Β;
6)Αν υποτεθεί ότι αντί του Ε πεθαίνει ο Δ, ο οποίος κληρονομείται από τα παιδιά του Α και Β και ο Ε εξοφλεί μόνο την απαίτηση που αντιστοιχεί στην μερίδα του Α, ποιο θα είναι το αντικείμενο του πλειστηριασμού προκειμένου να ικανοποιήσει την απαίτησή του και ο Β;
7)Αν γίνει ο πλειστηριασμός στη βεβαρημένη επικαρπία στο παραπάνω ακίνητο, πως θα γίνει η κατάταξη των δανειστών Δ και Π;

ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2004

Β' ΣΕΙΡΑ
H Σ, σύζυγος του Α, εγκαταλείπει τον Α και ακολουθεί το φίλο της Φ με τον οποίο έκτοτε συζεί. Ο Α ασκεί εναντίον της αγωγή διαζυγίου για ισχυρό κλονισμό του γάμου τους. Την αγωγή κατέθεσε στη γραμματεία του δικαστηρίου και κοινοποίησε στην Σ. Ενώ η αγωγή εκκρεμούσε στο δικαστήριο, χωρίς να έχει εκδοθεί απόφαση, ο Α παρασύρεται από αυτοκίνητο και πεθαίνει. Μόνος επιζών πλησιέστερος εξ αίματος συγγενής του Α είναι ο εξάδελφός του Ε.
Μετά το θάνατο του Α, η Σ εκμεταλλευόμενη την απουσία του Ε από την Ελλάδα, εγκαθίσταται μαζί με τον Φ στο διαμέρισμα, όπου διέμενε ο Α και το οποίο ανήκε σ’αυτόν. Επιπροσθέτως προβαίνει στις εξής ενέργειες: Αποδέχεται με συμβολαιογραφικό έγγραφο την κληρονομία του Α για ποσοστό ½ εξ αδιαιρέτου, την οποία (αποδοχή της κληρονομίας) μεταγράφει. Επί πλέον παρέχει με συμβολαιογραφικό έγγραφο δικαίωμα εγγραφής υποθήκης υπέρ του δανειστή της Δ για το ½ εξ αδιαιρέτου στο ίδιο ακίνητο. Ο Δ ενέγραψε την υποθήκη στο Υποθηκοφυλακείο.

Ερωτάται:

1.Κληρονόμησε η Σ τον Α, όπως αυτή δήλωσε στην αποδοχή της κληρονομίας, ή όχι;

2.Έχει κάποιο δικαίωμα ο Ε κατά της Σ, επειδή αυτή εγκαταστάθηκε στο διαμέρισμα του Α ;

3.Δικαιούται ο Ε να επικαλεστεί ακυρότητα της εγγραφείσης υποθήκης υπέρ του Δ;

4.Ποια θα είναι η απάντηση στο ερώτημα αριθ. 1., αναφορικά με την κληρονομική διαδοχή του Α, αν υποτεθεί ότι η Σ τρεις μήνες μετά το θάνατο του Α έφερε στον κόσμο τέκνο από τη σχέση της με τον Φ, τον Τ;

ΘΕΜΑΤΑ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2004

Ο Α που απεβίωσε το 2003 είχε μοναδικούς εξ αδιαθέτου κληρονόμους τη σύζυγό του, με την οποία βρισκόταν σε διάσταση από το 1997, χωρίς ωστόσο να έχει ασκηθεί αγωγή διαζυγίου, και τους δύο γιους του, τον Δ, που κατοικεί μονίμως στο εξωτερικό, και τον Ε. Στη διαθήκη του ο Α όριζε τα εξής: "Ο γιος μου Δ να κληρονομήσει το ακριβό αυτοκίνητο μου ως δώρο, μη συνυπολογιζόμενο στην κληρονομική του μερίδα, ενώ στην υπόλοιπη ακίνητη περιουσία μου να συμμετάσχει με τους υπολοίπους κληρονόμους μου. Εξάλλου, οι κληρονόμοι μου να απαλλάξουν τον φίλο μου Χ από το χρέος του απέναντί μου των 30.000 ευρώ".
Η ακίνητη περιουσία του Α αποτελείτο από διώροφη οικοδομή, η οποία χρησίμευε ως αποθήκη Μετά το θάνατο του Α οι Σ και Ε, που διατηρούσαν εμπορική επιχείρηση, εξακολούθησαν να χρησιμοποιούν την αποθήκη για τα εμπορεύματά τους, αν και γνώριζαν τα δικαιώματα του Δ.
Ερωτήματα:
α) Τι είδους κληρονομικά δικαιώματα έχουν οι Σ, Δ, Ε και Χ;
β) Πώς θα αποκτηθούν τα εμπράγματα δικαιώματα επί του αυτοκινήτου και επί της αποθήκης;
γ) Πώς θα απαλλαγεί ο Χ από το χρέος του;
δ) Ποιες αξιώσεις έχει ο Δ κατά των Σ και Ε για την εκ μέρους τους χρήση της αποθήκης;
ε) Το γεγονός ότι η αποθήκη έχει αποκτηθεί από τον Α κατά τη διάρκεια του γάμου του με τη Σ επηρεάζει τα δικαιώματα των Σ,Δ και Ε;

ΘΕΜΑΤΑ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ 2005

Α' ΣΕΙΡΑ

O A, ενώ διασχίζει διάβαση πεζών κεντρικής οδού παρασύρεται από μοτοσυκλέτα, ο οδηγός της οποίας Β παταβίασε από απροσεξία τον ερυθρό σηματοδότη. Ο Α τραυματίζεται ελαφρά, αλλά πάσχοντας από σοβαρό καρδιακό νόσημα, υφίσταται από την ταραχή του καρδιακή προσβολή με αποτέλεσμα να πεθάνει, ύστερα από ολιγοήμερη παραμονή για νοσηλεία.

Με τη διαθήκη του ο Α, που δεν είχε παντρευτεί ποτέ ορίζει τα εξής: «Εγκαθιστώ κληρονόμους σε όλη την περιουσία μου και κατά ½ τον καθένα, την αγαπημένη μου σύντροφο Γ και το παιδί που απέκτησα με αυτήν Δ. Στο φίλο μου Φ, που μου συμπαραστάθηκε σε δύσκολες στιγμές, κληροδοτώ το κατάστημά μου στην οδό Σταδίου».

Με τελεσίδικη δικαστική απόφαση ακυρώνεται λόγω πλάνης του διαθέτη η διάταξη περί κληροδοσίας του καταστήματος στον Φ, ο οποίος είχε αποδεχθεί συμβολαιογραφικά την κληροδοσία του καταστήματος και είχε μεταγράψει την αποδοχή της κληροδοσίας, αλλά εν τω μεταξύ είχε μεταβιβάσει την κυριότητα του καταστήματος στον Ε λόγω πωλήσεως.

Ερωτάται:
1. Ο Β ευθύνεται μόνο για τον τραυματισμό του Α ή και για τον θάνατό του;
2. Ποιες αξιώσεις έχει η Γ κατά του Β;
3. Ποιες αξιώσεις έχει ο Δ κατά του Β;
4. Η ακύρωση της περί κληροδοσίας διατάξεως επηρεάζει το κύρος όλης της διαθήκης;
5. Τι συνέπειες έχει για τα δικαιώματα του Ε η ακύρωση της ανωτέρω κληροδοτικής διατάξεως;

Β' ΣΕΙΡΑ

Ο Κ πεθαίνει Δεκέμβριο 2003 εγκαθιστώντας ως μοναδική κληρονόμο του τη θυγατέρα του Α. Κατά τον χρόνο θανάτου του πλησιέστεροι συγγενείς του είναι η μητέρα του Μ και ο γιος του Β, καθώς επίσης η σύντροφός του Ε με την οποία ήταν μαζί μέχρι τον θάνατό του.

Το 1990 ο Κ προσφέρει στην Α 500000 ευρώ επειδή θα παντρευόταν ως βοήθεια για τον γάμο της.

Ο Κ περαιτέρω είχε αγοράσει από τον Π με σύμφωνο παρακράτησης κυριότητας ένα οικόπεδο, το οποίο όμως είχε ήδη αποπληρώσει πριν πεθάνει. Αυτό το οικόπεδο είχε πωλήσει ο Π στον Ο ενόσο ο Κ ακόμα το αποπλήρωνε, ενώ ο ίδιος ο Κ είχε υποσχεθεί με ιδιωτικό έγγραφο στον Ξ ότι θα του το μεταβιβάσει με ποινική ρήτρα επί μη εκπλήρωσης 10000 ευρώ.

Το οικόπεδο κατά τον χρόνο του θανάτου του Κ είχε αξία 100.000 ευρώ.

1. Έχουν κάποια δικαιώματα στο οικόπεδο οι Ο και Ξ;
2. Έχουν κάποια δικαιώματα στο οικόπεδο οι Μ και Β;
3. Μπορεί τώρα ο Β να ζητήσει κάποιο ποσόν από την Α από τα χρήματα που της έδωσε ο Κ;
4. Αν η Α είχε εκδόσει κληρονομητήριο που την κατονόμαζε μοναδική κληρονόμο και, κατόπιν, μεταβίβασε στον καλόπιστο Γ το οικόπεδο, τί αξιώσεις έχει τώρα ο Β και κατά ποίου;
5. Μπορεί η Ε να ζητήσει αξίωση στα αποκτήματα αν αποδεικνύει ότι το οικόπεδο το πήρε ο Κ κατόπιν προτροπής δικής της;



Δεν υπάρχουν σχόλια: