Τρίτη, 30 Ιουνίου 2015

ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ (=ΑΠΟΦΑΣΗ ΛΑΟΥ) ΚΑΙ "ΕΛΕΥΘΕΡΗ" ΕΛΛΑΔΑ


Γενικές Σημειώσεις

Το δημοψήφισμα, με την ουσιαστική έννοια του όρου, κατάγεται από την Αρχαία Ελλάδα και συνδέεται άμεσα με τη Δημοκρατία της εποχής εκείνης. Έτσι λοιπόν, ως θεσμός έχει ελληνική καταγωγή. Στις αρχαίες ελληνικές δημοκρατίες ο λαός αποφάσιζε για συγκεκριμένα ουσιαστικά ζητήματα στις λαϊκές συνελεύσεις χωρίς ωστόσο η διαδικασία να πραγματοποιείται με ψηφοδέλτια και σε μυστικές ψηφοφορίες όπως συμβαίνει σήμερα.

Το δημοψήφισμα είναι θεσμός άρρηκτα συνδεδεμένος με την Άμεση Δημοκρατία. Άμεση Δημοκρατία είναι το πολίτευμα στο οποίο ο λαός παίρνει ο ίδιος τις βασικές πολιτικές αποφάσεις. 

Ο ελληνικός όρος "δημο - ψήφισμα" είναι σύνθετος και αποτελείται από τις λέξεις "δήμος" (λαός) και "ψήφισμα" (απόφαση). Κατά την έννοια αυτή δημοψήφισμα είναι απόφαση λαού. 

Στην ελεύθερη Ελλάδα έχουν διεξαχθεί συνολικά 8 πολιτειακά (=είχαν σχέση με το πολίτευμα) δημοψηφίσματα, πολλά από τα οποία είχαν προσωπικό χαρακτήρα (=είχαν σχέση με το πρόσωπο του Βασιλιά που δεν ήταν ποτέ ελληνικής καταγωγής)

Το Δημοψήφισμα στην Ελλάδα

(α) Η διαδικασία εκλογής μονάρχη τον Νοέμβρη του 1862:
Τη νύχτα της 10ης Οκτωβρίου του 1862, ύστερα από εξέγερση της φρουράς και του λαού των Αθηνών, καταλύθηκε η δυναστεία του Όθωνα. Με ψήφισμα που εκδόθηκε και του οποίου ο συντάκτης παραμένει άγνωστος, αφού τονιζόταν ότι τα "δεινά της Πατρίδος έπαυσαν" (=δεν σας θυμίζει τίποτα από το σήμερα αυτό;), διακηρύσσονταν εν ονόματι "του Ελληνικού Έθνους ολόκληρου" η κατάργηση της βασιλείας του Όθωνα και της αντιβασιλείας της Αμαλίας, ο διορισμός τριμελούς προσωρινής κυβέρνησης που αποτελούνταν οι Δ. Βούλγαρης, Κ. Κανάρης και Β. Ρούφος και την άμεση σύγκληση συντακτικής Εθνοσυνέλευσης. Η προσωρινή κυβέρνηση εξέδωσε ψήφισμα με το οποίο καλούσε, κατά παρέκκλιση της διαδικασίας που πρόβλεπε το ψήφισμα του έθνους, το λαό να αποφανθεί με δημοψήφισμα για το πρόσωπο του νέου βασιλιά. Νικητής αναδείχθηκε ο πρίγκηπας Αλφρέδος, δευτερότοκος υιός της Βασίλισσας της Μεγάλης Βρετανίας που συγκέντρωσε 230.016 σε σύνολο 240.701 ψήφων (επί πληθυσμού 1.100.000 κατοίκων). Σε όλη την Ελλάδα, 93 εκλογείς ψήφισαν υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας, ενώ 10.229 ψήφοι συνολικά δόθηκαν υπέρ Ρώσων υποψηφίων. Ο Αλφρέδος δεν αποδέχτηκε τελικά το στέμμα διότι το πρωτόκολλο του Φεβρουαρίου 1832, απέκλειε από τον ελληνικό θρόνο μέλη των "βασιλεουσών" οικογενειών και έτσι η Εθνοσυνέλευση ύστερα από παρέμβαση της αγγλικής κυβέρνησης (=ποτέ δεν είμασταν κυρίαρχο κράτος) ο θρόνος προσφέρθηκε στον 17χρονο Δανό πρίγκηπα Γεώργιο (του οίκου Γλύξμπουργκ). Το δημοψήφισμα λοιπόν αυτό είχε προσωπικό χαρακτήρα και όχι ουσιαστικό. Αναφέρεται σε εκλογή κληρονομικού μονάρχη και όχι αιρετού αρχηγού του κράτους. Και τέλος, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος δεν εφαρμόστηκε διότι αυτός που εκλέχτηκε δεν ανέλαβε και το στέμμα (=εγώ δεν κατάλαβα γιατί βρισκόταν το όνομα του Αλφρέδου στο δημοψήφισμα αφού δεν γινόταν να δεχτεί το στέμμα).


(β) Το δημοψήφισμα της 22ας Νοεμβρίου του 1920:
Στις 12/10/1920 ο βασιλιάς Αλέξανδρος πεθαίνει ξαφνικά από σηψαιμία που προκάλεσε δάγκωμα πιθήκου και για την προσωρινή άσκηση των καθηκόντων του ανώτατου άρχοντα η βουλή έχει εκλέξει ως αντιβασιλέα το ναύαρχο Π. Κουντουριώτη, σύμφωνα με το άρθρο 50 του Συντάγματος. Στις εκλογές που ακολούθησαν, σε σύνολο 369 εδρών οι αντιβενιζελικοί κέρδισαν 251 και ο Βενιζέλος παραιτήθηκε και αναχώρησε στο εξωτερικό (=εκεί πάνε όλοι οι πολιτικοί μας, μόνο εμείς μένουμε εδώ). Σχηματίστηκε κυβέρνηση αντιβενιζελικών κομμάτων υπό τον Δ. Ράλλη η οποία καλούσε το λαό σε δημοψήφισμα για την επάνοδο του Κωνσταντίνου, όμως η διεξαγωγή του δημοψηφίσματος δεν επιβαλλόταν διότι ο Κωνσταντίνος δεν είχε υποβάλλει παραίτηση, απλά διεξαγόταν για να προσδοθεί στην επιστροφή του η ευρύτερη δυνατή λαϊκή συναίνεση (=κάτι σαν το ΟΧΙ του δημοψηφίσματος της 5/7/2015). Το δεύτερο δημοψήφισμα στην συνταγματική μας ιστορία έγινε στις 22/11/1920 και εξελίχθηκε σε εκλογική παρωδία αφού τα επίσημα αποτελέσματα φέρεται να υποστήριξαν την επάνοδο του Κωνσταντίνου με 99%!! (=δηλαδή και οι βενιζελικοί και οι αντιβενιζελικοί είχαν την ίδια άποψη; τότε προς τι όλα τα παραπάνω;;). Το δημοψήφισμα ήταν προσωπικού χαρακτήρα με έναν υποψήφιο!


(γ) Το δημοψήφισμα της 13ης Απριλίου του 1924:
Πρόκειται στην ουσία για την πρώτη περίπτωση εφαρμογής στην κυριολεξία του όρου δημοψηφίσματος στην Ελλάδα. Πρόκειται για γνήσιο δημοψήφισμα τόσο στον τύπο όσο και τη διαδικασία αφού με αυτό πραγματοποιείται η μεταβολή του πολιτεύματος από βασιλευόμενη σε αβασίλευτη δημοκρατία. Ορθότερα θα έπρεπε να αναφέρεται ως το πρώτο δημοψήφισμα και όχι το τρίτο της ελληνικής συνταγματικής ιστορίας.
Τι είχε συμβεί εδώ; Στις εκλογές της 16ης Δεκεμβρίου 1923 είχαν αρνηθεί να συμμετέχουν οι φιλοβασιλικοί με αποτέλεσμα η μονόπλευρη σύνθεση της Εθνοσυνέλευσης. Το κύριο ζήτημά της ήταν η μεθόδευση της εγκαθίδρυσης της Δημοκρατίας. Ο Αλ. Παπαναστασίου από τη μία ζητούσε να ανακηρύξει με ψήφισμά της η Εθνοσυνέλευση την Δημοκρατία και μετά να κληθεί ο λαός να επικυρώσει την πολιτειακή αλλαγή ενώ ο Ελ. Βενιζέλος ζητούσε να πάμε σε ψήφισμα χωρίς να έχει προηγηθεί απόφαση της Εθνοσυνέλευσης. Τελικά επικράτησε ο Παπαναστασίου, ο Βενιζέλος αναχώρησε στο εξωτερικό. Έτσι, η κυβέρνηση Παπαναστασίου αργότερα υπέβαλε στο σώμα σχέδιο ψηφίσματος το οποίο ενέκρινε η πλειοψηφία και με το οποίο κηρυσσόταν οριστικά έκπτωτη η δυναστεία των Γλυξβούργων και αποφάσιζε την σύνταξη της Ελλάδας σε Δημοκρατία κοινοβουλευτικής μορφής υπό τον όρο έγκρισης της από τον λαό μέσω δημοψηφίσματος (=εδώ θα μπορούσαμε να πούμε ότι είχαμε δημοψήφισμα για ψηφισμένο νομοσχέδιο με τα σημερινά δεδομένα αλλά δεν ήταν ακόμα συνταγματικά καθιερωμένο το δημοψήφισμα).


(δ) Το δημοψήφισμα του 1926 και η επιβολή της δικτατορίας του Θ. Πάγκαλου:
Ο Πάγκαλος ανέλαβε αρχικά την εξουσία με τις ευλογίες της Συνέλευσης. Στις 25/6/1925 απαίτησε με τελεσίγραφο την απομάκρυνση της κυβέρνησης του Α. Μιχαλακόπουλου και διορίστηκε ο ίδιος πρωθυπουργός. Στις 30/6/1925 εμφανίστηκε στην Εθνοσυνέλευσε και με 185 ψήφους υπέρ σε σύνολο 208 παρόντων πληρεξουσίων υιοθετήθηκε ψήφισμά του που του παρείχε την εξουσιοδότηση αν νομοθετεί εν λευκώ. Με αυτήν την ουσιαστικά ψήφο εμπιστοσύνης προς το πρόσωπό του επικυρώθηκε το πραξικόπημα της 25ης Ιουνίου. Διέλυσε μετά την Εθνοσυνέλευση χωρίς να προκηρύξει εκλογές και προχώρησε στην επιβολή δικτατορίας στις 4 Ιανουαρίου 1926. Στις 18 Μαρτίου 1926 ο Ναύαρχος Παύλος Κουντουριώτης παραιτήθηκε από την προεδρία της Δημοκρατίας, ελπίζοντας ότι με την ενέργειά του αυτή θα παρέσυρε σε παρίτηση την κυβέρνηση (=αυτό το κατάλοιπο υπερεξουσίας του ΠτΔ δεν υπάρχει σήμερα). Ο Πάγκαλος απάντησε την ίδια μέρα με την έκδοση συντακτικής πράξης προκήρυξης εκλογών για την ανάδειξη ΠτΔ άμεσα από το λαό, με την ίδια πράξη περιοριζόταν η ηλικία των υποψηφίων προέδρων μεταξύ 45 και 65 ετών ώστε να αποκλεισθούν οι Ζαίμης και Κουντουριώτες που υποστήριζε ο πολιτικός κόσμος. Αργότερα προσδιορίστηκε ανώτατο όριο ηλικίας το 60ο έτος και αποκλείσθηκε και η υποψηφιότητα του Ελ. Βενιζέλου. Ε, αυτή η διαδικαστική παρωδία εκλογής του δικτάτορα Θ. Πάγκαλου ως ΠτΔ συμπεριλαμβάνεται συνήθως στον κατάλογο των "δημοψηφισμάτων" (=καμία σχέση).

(ε) Το δημοψήφισμα στο Σύνταγμα του 1927:
Το Σύνταγμα του 1927, Σύνταγμα της Β' Ελληνικής Δημοκρατίας, όπως ονομάστηκε, περιελάμβανε 127 άρθρα και βάση του αποτέλεσε το θνησιγενές Σύνταγμα του 1925/26, πολλές από τις διατάξεις του οποίου επαναλάμβανε αυτολεξεί. Πρόκειται για το πρώτο Ελληνικό Σύνταγμα το οποίο καθιερώνει το θεσμό δημοψηφίσματος με το άρθρο 125 παρ. 5 όπου καθιερώνεται το προαιρετικό και όχι το υποχρεωτικό δημοψήφισμα, επίσης ήταν και εγκριτικό. Αυτό σήμαινε ότι δεν υποχρεωτική η διεξαγωγή δημοψήφισματος σε κάθε αναθεώρηση του Συντάγματος. Επίσης, το δημοψήφισμα δεν προηγείται του αναθεωρητικού έργου αλλά έπεται αυτού ως έγκριση.



(στ) Το δημοψήφισμα της 3ης Νοεμβρίου του 1935: (=συνέχεια Νοέμβρη γινόντουσαν τα δημοψηφίσματα, γιατί άραγε;)
Την 1η Μαρτίου 1935 βενιζελικοί αξιωματικοί οργάνωσαν κίνημα που είχε στόχο την προστασία του δημοκρατικού πολιτεύματος που κατά την εκτίμησή τους απειλούνταν ύστερα από τη διετή διακυβέρνηση της χώρας από το Λαϊκό Κόμμα του Π. Τσαλδάρη. Το κίνημα απέτυχε ανοίγοντας κατά αυτόν τον τρόπο τον δρόμο για την παλινόρθωση της μοναρχίας (=σκεφτείτε τι έχει να γίνει τώρα όταν ανοίγονται τέτοιοι "δρόμοι" στην Ελλάδα). Έτσι, η κυβέρνηση Τσαλδάρη κήρυξε τη χώρα σε κατάσταση πολιορκίας χωρίς προηγούμενη άδεια της βουλής, ιδιοποιήθηκε την νομοθετική εξουσία εκδίδοντας σωρεία αναγκαστικών νόμων για τη δίωξη των φιλοβενιζελικών στοιχείων ενώ την 1η Απριλίου 1935 ιδιοποιήθηκε και την συντακτική εξουσία εκδίδοντας συντακτικές πράξεις και προχωρώντας έτσι σε ευρύτατη εκκαθάριση της διοίκησης και των ενόπλων δυνάμεων από τα βιλοβενιζελικά στοιχεία. Στις εκλογές της 9ης Ιουνίου 1935 τα βενιζελογενή κόμματα απείχαν, και έτσι βρέθηκαν αντιμέτωποι οι μετριοπαθείς υπό τον Π. Τσαλδάρη και από την άλλη οι ακραίοι υπό τον Ι. Μεταξά. Η συνέλευση που εκλέχθηκε ήταν μονομερής αφού αποσίαζαν τα βενιζελικά κόμματα και όταν συνήλθε καταπιάστηκε με το πολιτειακό.  Οι μετριοπαθείς βασιλικοί υποστήριξαν τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος ενώ οι ακραίοι τάχθηκαν υπέρ της άμεσης παλιννόστησης της βασιλείας και του επικυρωτικού δημοψηφίσματος.  Τελικά επικράτησαν οι μετριοπαθείς και με ψήφισμα που υιοθέτησε η Εθνοσυνέλευση στις 10/7/1935 αποφασίστηκε η διενέργεια δημοψηφίσματος "περί διατηρήσεως του υφισταμένου δημοκρατικού κοινοβουλευτικού πολιτεύματος ή περί καθιερώσεως της βασιλευόμενης δημοκρατίας" και μετά διέκοψε τις εργασίες της ως 15/11/1935. Όμως στις 10/10/1935 επανήλθε διότι αναγκάστηκε να επικυρώσει το πραξικόπημα που είχε οργανώσει εκείνο το πρωί ο άλλοτε φανατικός βενιζελικός και ήδη ισχυρός ανήρ της κυβέρνησης Τσαλδάρη στρατηγός Γ. Κονδύλης ο οποίος εν ονόματι είχε ανατρέψει τον πρωθυπουργό του με βοήθεια στρατού, ναυτικού και αεροπορίας. Η ακραία φιλοβασιλική μειοψηφία ενέκρινε ψήφισμα όπου καταργούσε το πολίτευμα της αβασίλευτης δημοκρατίας και επανέλαβε την απόφαση να γίνει δημοψήφισμα για το πολιτειακό στις 3/11/1935 με τον Κονδύλη να ασκεί εξουσία προσωρινά. Οι αρχηγοί των δημοκρατικών κομμάτων εκτός από Ελ. Βενιζέλο αντέδρασαν έντονα και εκτοπίστηκαν στην Μύκονο (=τι ήταν τότε η νήσος Μύκονος; εξορία;). Η κυβέρνηση της "Κοσμογονίας" όπως ονομάστηκε η δικτατορία του Κονδύλη, προχώρησε στην διεξαγωγή του νόθου δημοψηφίσματος το οποίο εξελίχθηκε σε παρωδία αφού συγκέντρωσε η βασιλεία το 97,88%!!! (=ο λαός εδώ επικύρωσε τις ήδη ληφθείσες αποφάσεις και μεταβολές του πολιτεύματος).


(ζ) Το δημοψήφισμα της 1ης Σεπτεμβρίου του 1946:
Στις 19/1/1946 προκηρύσσονται εκλογές για την ανάδειξη αναθεωρητικής βουλής. Στις αναθεωρητέες διατάξεις μπορούσε να περιληφθεί οποιαδήποτε διάταξη εκτός από εκείνες που καθόριζαν τη μορφή του πολιτεύματος. Αυτή θα καθοριζόταν μετά τις εκλογές με δημοψήφισμα. Οι εκλογές έγιναν, κέρδισε η παράταξη των εθνικοφρόνων που δεν αμφισβήτησαν το πολίτευμα της βασιλευόμενης δημοκρατίας. Όμως ο μονάρχης έλειπε συνέχεια στο εξωτερικό και το ζήτημα έπρεπε να λυθεί με δημοψήφισμα. Στις 25/6/1946 ψηφίστηκε το ψήφισμα από την Δ Αναθεωρητική βουλή για προκήρυξη δημοψηφίσματος. Το ερώτημα στο συγκεκριμένο δημοψήφισμα αφορούσε την επιστροφή του βασιλέως Γεωργίου Β και όχι την μορφή του πολιτέυματος δηλ η επιλογή ήταν μεταξύ βασιλευόμενης και αβασίλευτης γιατί η δημοκρατία δεν ετίθετο σε αμφισβήτηση. Ενόσω λοιπόν αυτό το δημοψήφισμα επρόκειτο για προσωπικό, τελικά ήταν ουσιαστικό καθώς το ερώτημα που υπέκρυπτε ήταν πολιτειακό και από το αποτέλεσμα κρινόταν το μελλον του πολιτεύματος στην Ελλάδα. Υπέρ της επανόδου τάχθηκε το 68,4% και κατά το 31,6%. Με αυτά τα αποτελέσματα ο Γεώργιος επέστρεψε στον θρόνο και το δημοψήφισμα δημιούργησε αρκετά ερωτήματα όσον αφορά το αδιάβλητο του αποτελέσματος.

(η) Το δημοψήφισμα της 29ης Σεπτεμβρίου του 1968:
Την 21η Απριλίου 1967 πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα στρατιωτικό πραξικόπημα με το οποίο κατελύθη η κοινοβουλευτική δημοκρατία και εγκαθιδρύθηκε δικτατορικό καθεστώς. Στις πρώτες εξαγγελίες της δικτατορίας ανήκε και η σύνταξη νέου Συντάγματος, γεγονός που καλλιεργούσε την εντύπωση ότι μετά την ψήφιση και εφαρμογή του θα αποκαθίστατο η πολιτική ομαλότητα. Η δικτατορική κυβέρνησης της 21ης Απριλίου πρωτοτύπησε και προκειμένου να αποφύγει τις εκλογές, ανέλαβε η ίδια το συντακτικό έργο χωρίς την παρεμβολή αντιπροσωπευτικού σώματος. Το σχέδιο αποτελείτο από 125 άρθρα, κατά την παραλαβή τους ο Γ.  Παπαδόπουλος δήλωσε ότι για την έγκριση τους θα γινόταν δημοψήφισμα το επόμενο έτος. Το τρίτο σχέδιο του συντάγματος τελικά τέθηκε στην κρίση του λαού. Υπέρ 91,87% και κατά 7,76% (=δημοψηφισματική παρωδία! και πάλι). 


(θ) Το δημοψήφισμα της 29/7/1973:
Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας στην Ελλάδα πραγματοποιήθηκε και δεύτερη δημοψηφισματική διαδικασία. Ο πλοίαρχος Ν. Παπάς και τα 31 μέλη του πληρώματος κατήγγειλαν τη δικτατορία και ζήτησαν πολιτικό άσυλο. Μετά από αυτό, το καθεστώς εξέδωσε την 1/7/1973 συντακτική πράξη με την οποία το πολίτευμα μετατρέποταν από "βασιλευόμενη δημοκρατία" σε "προεδρική κοινοβουλευτική δημοκρατία" αυτή την αλλαγή όμως έπρεπε να την εγκρίνει ο λαός με δημοψήφισμα σύμφωνα με την συντακτική πράξη. Το δημοψήφισμα ορίστηκε για 29/7/1973. Στις 15/6/73 όμως εκδόθηκε πράξη του υπουργικού συμβουλίου που περιείχε σχέδιο ψηφίσματος για την τροποποίηση του Συντάγματος του 1968 σύμφωνα με το οποίο ο Γ. Παπαδόπουλος και Οδ. Αγγελής διορίζονταν προσωρινά πρόεδρος και αντιπρόεδρος αντίστοιχα της Δημοκρατίας ως την 1/7/1981.
Το δημοψήφισμα του 1973 πρόκειται στην ουσία για ουσιαστική και προσωική δημοψήφισμα και αποτελεί δυσφήμιση του θεσμού στην ελληνική συνταγματική ιστορία αφού ο χαρακτήρας του δεν περιοριζόταν μόνο στην επιλογή και μορφή του πολιτεύματος αλλά είχε και προσωπικό χαρακτήρα της εκλογής.

(ι) Το δημοψήφισμα της 8/12/1974:
Μετά την απομάκρυνση του δικτατορικού καθεστώτος πραγματοποιείται και πάλι δημοψήφισμα για τον οριστικό καθορισμό της μορφής του πολιτεύματος και την αποκατάσταση και πάλι της συνταγματικής ηρεμίας και τάξης. Σχηματίζεται κυβέρνηση από τα 2 μεγαλύτερη κόμματα πριν την δικταορία και ονομάζεται ως "Κυβέρνηση  Εθνικής Ενότητας" του Κ. Καραμανλή. Με συντακτική πράξη καθοριζόταν η επαναφορά του Συντάγματος του 1952 χωρίς τις διατάξεις για τη μορφή του πολιτεύματος. Με την συντακτική πράξη γινόταν σαφής διαχωρισμός ανάμεσα στον καθορισμό της μορφής του πολιτεύματος που θα πραγματοποιηθεί με δημοψήφισμα και στη σύνταξη του Συντάγματος που θα πραγματοποιηθεί υπό εθνική αντιπροσωπεία. Στις εκλογές κέρδισε η "Νέα Δημοκρατία" και στις 22/11/1974 (=πάλι Νοέμβρης!!!!!) εκδόθηκε Π.Δ. 804  για την προκήρυξη δημοψηφίσματος που διενεργήθηκε στις 8/12/1974.  Η μεσολάβηση της δημοψηφισματικής διαδικασίας ήταν υποχρεωτική και το δημοψήφισμα αυτό είχε αναμφισβήτητα συντακτικό χαρακτήρα. Ο ελληνικός λαός κλήθηκε να αποφασίσει "επί της αρχής" την οποία θα εξειδίκευε η αναθεωρητική βουλή. Πραγματοποιήθηκε κατά τρόπο αδιάβλητο και το αποτέλεσμα ανέδειξε την βούληση του ελληνικού λαού για την μορφή του πολιτεύματος ήτοι 69,18% υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας. Έτσι εγκαθιδρύεται στην Ελλάδα η Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία. Είναι το μοναδικό δημοψήφισμα στην νεοελληνική συνταγματική ιστορία του οποίου το αποτέλεσμα δεν αμφισβητήθηκε σοβαρά. 

(κ) Το δημοψήφισμα κατά το άρθρο 44 παρ. 2 του Συντάγματος του 1975:

Το Σύνταγμα του 1975 είναι μετά το Σύνταγμα του 1927 το 2ο Σύνταγμα που αναφέρεται στο θεσμό του δημοψηφίσματος αλλά το πρώτο που περιέχει συστηματική ρύθμιση του θεσμού και το πρώτο με το οποίο καθιερώνεται το νομοθετικό δημοψήφισμα. Οι αναφερόμενες στο δημοψήφισμα διατάξεις του Σ 1975 αναθεωρήθηκαν ριζικά με την αναθεώρηση του 1986. Έτσι το δημοψήφισμα μεταβλήθηκε από προεδρικό σε κοινωνικό (=ψηφισμένο νομοσχέδιο για σοβαρό κοινωνικό θέμα) και σε εθνικό (=κρίσιμο εθνικό θέμα) δημοψήφισμα. 
Ο ένας τύπος δημοψηφίσματος έχει ως αντικείμενο τα κρίσιμα εθνικά θέματα ενώ ο άλλος τα ψηφισμένα νομοσχέδια που ρυθμίζουν σοβαρό κοινωνικό ζήτημα. Το αντικείμενο του εθνικού δημοψηφίσματος δεν μεταβλήθηκε με την αναθεώρηση αλλά μεταβλήθηκε η αρμοδιότητα για τη λήψη της απόφασης για τη διεξαγωγή του, έτσι από απόλυτη και αποκλειστική αρμοδιότητα του ΠτΔ την οποία ασκούσε χωρίς υπουργική προσυπογραφή, μετατράπηκε σε δέσμια. Ο ΠτΔ είναι υποχρεωμένος να εκδόσει το σχετικό ΠΔ εφόσον έχει ληφθεί απόφαση της βουλής με απόλυτη πλειοψηφία μετά από πρόταση του υπουργικού συμβουλίου. Σύμφωνα με μία άποψη το εθνικό δημοψήφισμα έχει χαρακτήρα συμβουλευτικό και κατά άλλη ορθότερη άποψη έχει αποφασιστικό δεσμευτικό χαρακτήρα. Η νομική φύση εξαρτάται από τις έννομες συνέπειες που προκαλεί το αποτέλεσμά του. Προβληματισμό προκαλεί η διατύπωση "κρίσιμο εθνικό θέμα" καθώς πρόκειται για έννοια αόριστη και αξιολογική που δεν εξειδικεύεται από συνταγματικές διατάξεις  (=οπότε οποιοδήποτε θέμα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως κρίσιμο εθνικό θέμα είτε εσωτερικό είτε εξωτερικό). Ο ΠτΔ θα μπορούσε να αρνηθεί την έκδοση του ΠΔ μόνο για λόγους νομιμότητας αλλιώς είναι υποχρεωμένος στην έκδοση αυτού αφού συντρέχουν οι συνταγματικές προϋποθέσεις (=δεν μπορεί να κάνει τίποτα ο Παυλόπουλος). Τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για κρίσιμα εθνικά θέματα ρύθμισε ο νόμος 350/1976 που εκδόθηκε για την εκτέλεση της διάταξης του άρθ. 44 παρ. 2 του Συντάγματος του 1975. Από την άλλη το κοινωνικό δημοψήφισμα δεν έχει αυτοτελή χαρακτήρα όπως το εθνικό αλλά εντάσσεται στη νομοθετική διαδικασία. Πρόκειται για αποφασιστικό δημοψήφισμα με δεσμευτικό χαρακτήρα. Δεν είναι νοητή η χρησιμοποίηση του κοινωνικού δημοψηφίσματος, προκειμένου να αναθεωρηθούν συνταγματικές διατάξεις. Αντικείμενο αυτού μπορεί σύμφωνα με τη συνταγματική διάταξη οποιοδήποτε "ψηφισμένο νομοσχέδιο" που ρυθμίζει σοβαρό κοινωνικό ζήτημα εκτός από δημοσιονομικό. Νομοσχέδια είναι οι κυβερνητικές νομοθετικές πράξεις.

Με τα Συντάγματα του 2001 και του 2008 δεν αναθεωρήθηκε η ρύθμιση του δημοψηφίσματος. 


Συμπεράσματα εκ των παραπάνω (=απηχούν προσωπικές απόψεις)

1. Όλα τα δημοψηφίσματα προκαθόριζαν το αποτέλεσμα.

2. Όλα τα δημοψηφίσματα διεξήχθησαν σε ανώμαλες πολιτικά περιόδους ή οδηγούσαν σε ανώμαλες πολιτικά περιόδους.

3. Όλα τα δημοψηφίσματα γινόντουσαν για την μορφή του πολιτεύματος.

4. Κανένα από τα παραπάνω δεν είναι δημοψήφισμα με την έννοια των 2 τύπων που ισχύουν σήμερα.

5. Το δημοψήφισμα το χρησιμοποιούσαν οι πολιτικοί για προσωπικούς συμφεροντολογικούς δικούς τους λόγους και μόνο!

6. Όλα τα δημοψηφίσματα ήταν διαβλητά εκτός από το τελευταίο του 1974 (έτσι λένε!).

7. Όλα τα δημοψηφίσματα αμφισβητήθηκαν είτε σε μεγάλο είτε σε μικρό βαθμό. Γιατί άραγε;



Πηγή: http://www.greeklaws.com

Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015

ΤΑ ΕΥΡΩΠΑΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ_ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΑΠΟ ΠΑΝΤΕΛΗ ΚΑΙ EUROPA.EU



Τα κύρια θεσμικά όργανα της ΕΕ
Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καθορίζει τις γενικές πολιτικές κατευθύνσεις της ΕΕ, δεν έχει όμως νομοθετική εξουσία. Οι ηγέτες της ΕΕ συνεδριάζουν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για λίγες ημέρες για να καθορίσουν την ευρωπαϊκή πολιτική ατζέντα. Το όργανο αυτό αντιπροσωπεύει το υψηλότερο επίπεδο πολιτικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών της ΕΕ. Είναι ένα από τα 7 επίσημα θεσμικά όργανα της ΕΕ. Οι συνεδριάσεις του (συνήθως κάθε 3 μήνες) έχουν τη μορφή συνόδων κορυφής ανάμεσα στους ηγέτες των χωρών της ΕΕ, υπό την προεδρία μόνιμου προέδρου.
Ρόλος
Καθορίζει τις γενικές πολιτι8κές κατευθύνσεις και προτεραιότητες της ΕΕ, δεν θεσπίζει όμως νομοθεσία.
Μέλη
Οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων των χωρών της ΕΕ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ο Ύπατος Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας.
Πρόεδρος
Ντόναλντ Τουσκ
Έτος ίδρυσης
Από το 2009 είναι επίσημο θεσμικό όργανο της ΕΕ.
Τόπος
Βρυξέλες (Βέλγιο).

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο  είναι το νομοθετικό σώμα της ΕΕ. Εκλέγεται άμεσα από τους πολίτες της ΕΕ κάθε 5 χρόνια και έχει νομοθετικές (εγκρίνει νομοθετικές πράξεις ΕΕ, αποφασίζει για διεθνείς συμφωνίες κλπ), εποπτικές (ασκεί δημοσιονομικό έλεγχο σε όλα τα όργανα της ΕΕ, εκλέγει τον πρόεδρο της Επιτροπής και εγκρίνει την Επιτροπή ως σώμα κλπ) και δημοσιονομικές (καταρτίζει προϋπολογισμό ΕΕ, εγκρίνει το μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ δηλ το «πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο») αρμοδιότητες. Οι τελευταίες εκλογές έγιναν τον Μάιο του 2014.
Ρόλος
Άμεσα εκλεγμένο σώμα της ΕΕ με νομοθετική, εποπτική και δημοσιονομική αρμοδιότητα.
Μέλη
751 βουλευτές (Μέλη Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου)
Πρόεδρος
Μάρτιν Σουλτζ
Έτος ίδρυσης
1952 ως Κοινή Συνέλευση της ΕΚΑΧ, 1962 ως ΕΚ, πρώτες άμεσες εκλογές το 1979.
Τόπος
Στρασβούργο (Γαλλία), Βρυξέλλες (Βέλγιο), Λουξεμβούργο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (αναφέρεται συχνά ως Κομισιόν) είναι το πολιτικά ανεξάρτητο εκτελεστικό όργανο της ΕΕ. Είναι το μόνο αρμόδιο όργανο για την κατάρτιση προτάσεων για νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία και εφαρμόζει τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της ΕΕ. Επιπλέον, διαχειρίζεται τις πολιτικές της ΕΕ και κατανέμει τους χρηματοδοτικούς πόρους της, επιβάλλει την εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ και εκπροσωπεί την ΕΕ στη διεθνή σκηνή. Από το 2005 και μετά τις αλλαγές της συνθήκης της Νίκαιας, κάθε κράτος μέλος απαρτίζεται από ένα μέλος που ονομάζεται επίτροπος. Τα μέλη τα προτείνουν οι εθνικές κυβερνήσεις αλλά είναι πλήρως ανεξάρτητα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Ο Πρόεδρος διορίζεται κατόπιν πρότασης του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και έγκρισής της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, έχει αυξημένες αρμοδιότητες και μετέχει στη συγκρότηση του σώματος. Η Επιτροπή έχει αποκλειστικό δικαίωμα νομοθετικής πρωτοβουλίας και καμία νομοθετική διαδικασία δεν κινείται χωρίς πρότασή της. Έχει και ευρύτατες εκτελεστικές αρμοδιότητες, που της παρέχονται από το Συμβούλιο Υπουργών. Αποφασίζει με απλή πλειοψηφία. Η Επιτροπή αποτελεί την κυβέρνηση της ΕΕ αν και δεν προκύπτει από το Κοινοβούλιο, δεν διαθέτει πλήρη εκτελεστική εξουσία, εμφανίζεται στο Κοινοβούλιο και λαμβάνει ψήφο εμπιστοσύνης ενώ το Κοινοβούλιο μπορεί να την αποπέμψει με πρόταση μομφής. Επειδή όμως η Επιτροπή υπηρετεί το κοινό ευρωπαϊκό συμφέρον και έχει μέλη ανεξάρτητα, δεν υπακούει στο κομματικό κοινοβουλευτικό πρότυπο. Η Επιτροπή θα γίνει πραγματική κυβέρνηση μόνο όταν το θεσμικό μόρφωμα γίνει ομοσπονδιακό κράτος.
Ρόλος
Προάγει το γενικό συμφέρον της ΕΕ προτείνοντας και επιβάλλοντας νομοθεσία, καθώς και εφαρμόζοντας πολιτικές και τον προϋπολογισμό της ΕΕ.
Μέλη
Ομάδα ή «Σώμα» επιτρόπων, 1 από κάθε κράτος μέλος της ΕΕ.
Πρόεδρος
Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ
Έτος ίδρυσης
1958
Τόπος
Βρυξέλλες (Βέλγιο).

Το Συμβούλιο των Υπουργών δεν πρέπει να συγχέεται με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο όπου οι ηγέτες των κρατών μελών της ΕΕ συνεδριάζουν 4 φορές τον χρόνο για να καθορίσουν τις γενικές κατευθύνσεις της χάραξης των πολιτικών της ΕΕ ούτε και με το Συμβούλιο της Ευρώπης το οποίο δεν αποτελεί όργανο της ΕΕ. Στο Συμβούλιο, συνεδριάζουν οι υπουργοί όλων των κρατών μελών της ΕΕ για να συζητήσουν, να τροποποιήσουν και να θεσπίσουν νομοθετικές πράξεις και να συντονίσουν πολιτικές. Οι υπουργοί έχουν την εξουσία να δεσμεύουν τις κυβερνήσεις τους να αναλάβουν τις δράσεις που συμφωνήθηκαν στις συνεδριάσεις. Το Συμβούλιο των Υπουργών διαπραγματεύεται και θεσπίζει τη νομοθεσία της ΕΕ από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με βάση τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, συντονίζει τις πολιτικές των χωρών της ΕΕ, χαράσσει την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας της ΕΕ, συνάπτει συμφωνίες μεταξύ της ΕΕ και άλλων χωρών ή διεθνών οργανισμών και εγκρίνει τον ετήσιο προϋπολογισμό της ΕΕ από κοινού με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Ρόλος
Η φωνή των κρατών μελών της ΕΕ, θεσπίζει τη νομοθεσία της ΕΕ και συντονίζει τις πολιτικές της.
Μέλη
Υπουργοί από κάθε χώρα της ΕΕ, ανάλογα με τον προς συζήτηση τομέα πολιτικής.
Πρόεδρος
Κάθε χώρα της ΕΕ ασκεί εκ περιτροπής την προεδρία για έξι μήνες.
Έτος ίδρυσης
1958 ως Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας.
Τόπος
Βρυξέλλες (Βέλγιο).

Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΔΕΕ) ερμηνεύει το δίκαιο της ΕΕ ώστε να εξασφαλίζει την ομοιόμορφη εφαρμογή τους σε όλα τα κράτη μέλη, και διευθετεί νομικές διαφορές ανάμεσα στις εθνικές κυβερνήσεις και τα όργανα της ΕΕ. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορούν επίσης να προσφύγουν σε αυτό ιδιώτες, επιχειρήσεις ή οργανισμοί κατά θεσμικού οργάνου της ΕΕ εάν θεωρούν ότι αυτό έχει με κάποιο τρόπο παραβιάσει τα δικαιώματά τους. Εκδίδει αποφάσεις για τις υποθέσεις που υποβάλλονται ενώπιον του όπως ερμηνεία της ευρωπαϊκής νομοθεσίας, εφαρμογή της νομοθεσίας, ακύρωση νομικών πράξεων της ΕΕ κλπ. Το Δικαστήριο αποτελείται από 3 σώματα: το Δικαστήριο, το Γενικό Δικαστήριο που αποφασίζει επί προσφυγών για ακύρωση που υποβάλλουν ιδιώτες, επιχειρήσεις και σε ορισμένες περιπτώσεις κυβερνήσεις των κρατών μελών της ΕΕ και το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης που αποφασίζει τις διαφορές μεταξύ ΕΕ και του προσωπικού της. Κάθε δικαστής και γενικός εισαγγελέας διορίζεται για 6ετή θητεία με κοινή απόφαση των εθνικών κυβερνήσεων. Σε κάθε Δικαστήριο, οι δικαστές επιλέγουν έναν Πρόεδρο με ανανεώσιμη 3ετή θητεία.
Ρόλος
Μεριμνά για την ομοιόμορφη ερμηνεία και εφαρμογή του δικαίου της ΕΕ σε όλα τα κράτη μέλη, εξασφαλίζει ότι τα κράτη μέλη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ συμμορφώνονται με το δίκαιο της ΕΕ.
Μέλη
Δικαστήριο (αποτελείται από 1 δικαστή από κάθε κράτος μέλος συν 9 γενικούς εισαγγελείς), Γενικό Δικαστήριο (αποτελείται από 1 δικαστή από κάθε κράτος μέλος) και το Δικαστήριο Δημόσιας Διοίκησης (αποτελείται από 7 δικαστές)
Έτος ίδρυσης
1952
Τόπος
Λουξεμβούργο

Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) ως ανεξάρτητη εξωτερική ελεγκτική αρχή της ΕΕ μεριμνά για τα συμφέροντα των Ευρωπαίων φορολογουμένων. Παρόλο που δεν διαθέτει νομικές εξουσίες, έχει ως αποστολή τη βελτίωση της διαχείρισης του προϋπολογισμού της ΕΕ από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την κατάρτιση εκθέσεων για τα οικονομικά της ΕΕ. Το ΕΕΣ ελέγχει τα έσοδα και τις δαπάνες της ΕΕ για να εξακριβώσει αν οι πόροι της ΕΕ συλλέγονται και δαπανώνται σωστά, ελέγχει κάθε πρόσωπο ή φορέα που διαχειρίζεται ευρωπαϊκά κονδύλια, αναφέρει κάθε υπόνοια σχετική με απάτη, διαφθορά ή άλλη παράνομη δραστηριότητα στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), συντάσσει ετήσια έκθεση για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της ΕΕ κλπ.
Ρόλος
Να ελέγχει αν τα κονδύλια της ΕΕ συλλέγονται και χρησιμοποιούνται σωστά και να συμβάλλει στη βελτίωση της δημοσιονομικής διαχείρισης της ΕΕ.
Μέλη
Ένα από κάθε χώρα της ΕΕ.
Πρόεδρος
Vitor Manuel da Silva Caldeira
Έτος ίδρυσης
1977
Τόπος
Λουξεμβούργο.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) είναι αρμόδια για τη διαχείριση του ευρώ και για τη χάραξη και εφαρμογή της οικονομικής και νομισματικής πολιτικής της ΕΕ. Βασικός της στόχος είναι να διατηρεί σταθερές τις τιμές, στηρίζοντας έτσι την οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ την εκπροσωπεί σε υψηλού επιπέδου ευρωπαϊκές και διεθνείς συνεδριάσεις. Διαθέτει τα ακόλουθα τρία όργανα λήψης αποφάσεων: το Διοικητικό Συμβούλιο που είναι το κύριο όργανο λήψης αποφάσεων, την Εκτελεστική Επιτροπή που ασχολείται με την καθημερινή λειτουργία της ΕΚΤ και το Γενικό Συμβούλιο που έχει περισσότερο έναν συμβουλευτικό και συντονιστικό ρόλο. Η ΕΚΤ συνεργάζεται με τις κεντρικές τράπεζες όλων των χωρών της ΕΕ. Μαζί αποτελούν το Ευρωπαϊκό Σύστημα Κεντρικών Τραπεζών. Η ΕΚΤ καθορίζει τα επιτόκια με τα οποία δανείζει τις εμπορικές τράπεζες στην Ευρωζώνη, διαχειρίζεται τα συναλλαγματικά αποθέματα της Ευρωζώνης και την αγορά ή πώληση νομισμάτων, παρακολουθεί τις τάσεις των τιμών και αξιολογεί κινδύνους για την σταθερότητα των τιμών κλπ.
Ρόλος
Διαχείριση του ευρώ, διατήρηση της σταθερότητας των τιμών και άσκηση της οικονομικής και νομισματικής πολιτικής της ΕΕ.
Μέλη
Ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος της ΕΚΤ και οι διοικητές των κεντρικών τραπεζών όλων των κρατών μελών της ΕΕ.
Πρόεδρος
Μάριο Ντράγκι
Έτος ίδρυσης
1998
Τόπος
Φρανκφούρτη, Γερμανία.

Άλλα θεσμικά όργανα, οργανισμοί της ΕΕ
Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΤΕ) ανήκει από κοινού στα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι στόχοι της συνίσταται στα εξής: τόνωση του δυναμικού της Ευρώπης σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη, στήριξη δράσεων για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, προώθηση των ευρωπαϊκών πολιτικών και εκτός των συνόρων της Ένωσης. Η ΕΤΕ δανείζεται χρήματα από τις κεφαλαιαγορές και στη συνέχεια τα διαθέτει με τη μορφή δανείων υπό ευνοϊκούς όρους σε σχέδια που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ. Περίπου το 90% των δανείων χορηγούνται εντός της ΕΕ. Κανένα μέρος των χρημάτων δεν προέρχεται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ είναι μέτοχοι. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από τα εξής όργανα: το Συμβούλιο Διοικητών που αποτελείται από τους υπουργούς οικονομικών των κρατών μελών, το Διοικητικό Συμβούλιο με επικεφαλής τον πρόεδρο της ΕΤΕ και 28 μέλη που ορίζονται από τα κράτη μέλη της ΕΕ και τη Διευθύνουσα Επιτροπή που είναι το εκτελεστικό όργανο της Τράπεζας.

Ρόλος
Χρηματοδότηση σχεδίων που συμβάλλουν στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ, τόσο εντός όσο και εκτός της ΕΕ.
Μέλη
Απαρτίζεται από ένα μέλος ανά χώρα της ΕΕ και έναν εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Πρόεδρος
Βέρνερ Χόγιερ
Έτος ίδρυσης
1958
Τόπος
Λουξεμβούρεγο.

Η Επιτροπή των Περιφερειών (ΕτΠ) είναι ένα συμβουλευτικό όργανο της ΕΕ αποτελούμενο από τοπικούς και περιφερειακούς εκλεγμένους εκπροσώπους και από τα 28 κράτη μέλη. Μέσω της ΕτΠ οι εκπρόσωποι αυτοί μπορούν να διατυπώνουν τη γνώμη τους σχετικά με τη νομοθεσία της ΕΕ που έχει άμεσο αντίκτυπο στις περιφέρειες και τις πόλεις.
Ρόλος
Συμβουλευτικό όργανο που εκπροσωπεί τις περιφερειακές και τοπικές αρχές της Ευρώπης.
Μέλη
353 από όλες τις χώρες της ΕΕ.
Πρόεδρος
Markku Markkula, δημοτικός σύμβουλος της πόλης Έσποο στη Φινλανδία.
Έτος ίδρυσης
1994
Τόπος
Βρυξέλλες (Βέλγιο).

Η Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή (ΕΟΚΕ) είναι ένα συμβουλευτικό όργανο της ΕΕ το οποίο απαρτίζεται από εκπροσώπ0ους οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων καθώς και άλλων ομάδων συμφερόντων.  Γνωμοδοτεί πάνω σε θέματα της ΕΕ για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, λειτουργώντας ως γέφυρα ανάμεσα στα όργανα λήψης αποφάσεων της ΕΕ και τους πολίτες της.
Ρόλος
Συμβουλευτικό όργανο που εκπροσωπεί τις οργανώσεις εργαζομένων και εργοδοτών και άλλες ομάδες συμφερόντων.
Μέλη
353 από όλες τις χώρες της ΕΕ.
Πρόεδρος
Henri Malosse
Έτος ίδρυσης
1957
Τόπος
Βρυξέλλες (Βέλγιο).

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (ΕΥΕΔ) είναι η διπλωματική υπηρεσία της ΕΕ.  Στοχεύει στη συνεκτικότερη και αποτελεσματικότερη άσκηση της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, ώστε να ενισχυθεί η θέση της Ευρώπης στην παγκόσμια σκηνή.
Ρόλος
Διαχειρίζεται τις διπλωματικές σχέσεις της ΕΕ με τρίτες χώρες και ασκεί την εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας της ΕΕ.
Ύπατη Εκπρόσωπος για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας
Φεντερίκα Μογκερίνι
Έτος ίδρυσης
2011
Τόπος
Βρυξέλλες (Βέλγιο).

Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής διερευνά καταγγελίες για κακοδιοίκηση από πλευράς οργάνων ή άλλων υπηρεσιών της ΕΕ. Τις καταγγελίες αυτές μπορούν να υποβάλλουν πολίτες ή μόνιμοι κάτοικοι χωρών της ΕΕ, ή ακόμα ενώσεις ή επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους στην ΕΕ.
Ρόλος
Ο Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής διερευνά καταγγελίες κατά οργάνων, υπηρεσιών και οργανισμών της ΕΕ.
Διαμεσολαβητής
Έμιλυ Ο Ράιλι
Έτος ίδρυσης
1995
Τόπος
Στρασβούργο (Γαλλία).